Konferencja subregionalna Mazowieckiego Kongresu Regionalizmu 2026, zorganizowana 7 października w Starostwie Powiatowym w Radomiu, stanowiła ważny etap podsumowania debat i prac eksperckich prowadzonych w siedmiu powiatach subregionu radomskiego. Wśród zagadnień tworzących podstawę dyskusji znalazły się rozwój społeczno-gospodarczy, aktywność obywatelska, dostępność usług publicznych, integracja społeczna i rola lokalnych partnerstw.
Jednym z etapów przygotowań było spotkanie zespołu eksperckiego powiatu białobrzeskiego, które odbyło się 3 września 2026 r. w biurze Lokalnej Grupy Działania „Zapilicze” w Białobrzegach.
Spotkanie stworzyło przestrzeń do wymiany doświadczeń przedstawicieli samorządów, instytucji publicznych, środowisk społecznych i lokalnych liderów.
Powiat białobrzeski – potencjał i wyzwania małych wspólnot
Przygotowane zagadnienia eksperckie koncentrowały się na problemach rozwoju małych miast i obszarów wiejskich, ze szczególnym uwzględnieniem położenia powiatu w dolinie Pilicy oraz jego powiązań z większymi ośrodkami miejskimi.
Podkreślano potrzebę tworzenia warunków dla lokalnej przedsiębiorczości, poprawy dostępności transportowej i zapewnienia mieszkańcom wysokiej jakości usług publicznych.
Ważnym tematem była również integracja społeczna i międzypokoleniowa. Zwracano uwagę na znaczenie instytucji pomocy społecznej, szkół, bibliotek i organizacji pozarządowych w przeciwdziałaniu wykluczeniu, wspieraniu rodzin i budowaniu więzi lokalnych.
Osobną część prac poświęcono kulturze dialogu, poszanowaniu różnorodności, zapobieganiu przemocy oraz rozwijaniu odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu publicznym.
Partnerstwo jako narzędzie realnej zmiany
Szczególne miejsce w pracach zespołu powiatowego zajęła rola Lokalnej Grupy Działania „Zapilicze” w tworzeniu przestrzeni współpracy pomiędzy mieszkańcami, samorządami, przedsiębiorcami i organizacjami społecznymi.
Z doświadczeń lokalnych wynika, że skuteczność działań rozwojowych zależy nie tylko od pozyskiwanych środków finansowych, ale przede wszystkim od zdolności do rozpoznawania potrzeb, wspólnego określania priorytetów i angażowania mieszkańców w realizację przedsięwzięć.
Wnioski w perspektywie całego subregionu
Konferencja w Radomiu stała się kolejnym etapem dyskusji, w której doświadczenia ziemi białobrzeskiej można było zestawić z wyzwaniami pozostałych powiatów.
Wspólnymi obszarami analizy pozostają zmiany demograficzne, dostępność usług publicznych, przeciwdziałanie wykluczeniu oraz wzmacnianie roli organizacji społecznych w procesach rozwojowych.
Istotnym kierunkiem jest również współpraca międzygminna oraz odpowiedzialne wykorzystanie lokalnych zasobów przyrodniczych i kulturowych.
W przypadku ziemi białobrzeskiej szczególne znaczenie ma potencjał doliny Pilicy, który powinien być rozwijany z poszanowaniem środowiska naturalnego oraz potrzeb mieszkańców.
Regionalizm XXI wieku – od tożsamości do współodpowiedzialności
Prace Mazowieckiego Kongresu Regionalizmu odbywają się w stulecie Programu Regionalizmu Polskiego z 1926 roku.
Współczesne rozumienie regionalizmu łączy troskę o lokalne dziedzictwo z działaniami na rzecz poprawy jakości życia, pogłębiania dialogu społecznego i wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego.
Droga od spotkania w Białobrzegach do konferencji w Radomiu pokazuje, że rozwój regionu wymaga współpracy różnych środowisk, a najtrwalsze rezultaty powstają wtedy, gdy mieszkańcy mają realny wpływ na podejmowane decyzje.
Zgromadzone materiały stanowią wkład w dalsze prace nad Programem Mazowieckiego Regionalizmu 2026.
Dziękujemy wszystkim ekspertom, przedstawicielom samorządów, instytucji i organizacji społecznych za zaangażowanie w przygotowanie spotkania powiatowego i uczestnictwo w dyskusji regionalnej.




